Fruitige herfstkleuren

Na enkele vrij koude heldere nachten beginnen de herfstkleuren langzaamaan af te zwakken. Maar toch zijn er nog heel wat leuke kleurenschakeringen in de tuin te vinden.

Zo beginnen de aardbeien mooi te verkleuren...

... terwijl de doordragende bosaardbei haar naam alle eer aan doet en nog blijft bloemen

Ook heel mooie verkleurend : zomerframboos Glen Doll

De herfstframbozen dragen nog vruchten, maar door het gebrek aan warmte of zonlicht zijn die veel minder smakelijk dan enkele weken geleden

Herfstframboos Pokusa blijft bovendien enthousiast verder bloemen...

Een vergelijkbaar contrast bij de blauwbessen. Op één na dragen ze allemaal nog enkele rode of gele bladeren...

... terwijl Sunshine Blue nog steeds helemaal groen is. Sunshine Blue is een kruising tussen Vaccinium corymbosum en een meer zuidelijke amerikaanse bosbes (Vaccinium virgatum?). Daardoor blijft de plant wintergroen, blijft hij wat kleiner en geeft hij bessen die superieur smaken, een smaak die veel meer doet denken aan onze bosbes. Plantje is hier goed winterhard (heeft de twee voorbije winters overleefd)

Maar het mooiste fruitstruikje in de tuin - qua herfstverkleuring dan toch - is Rubus odoratum,  de Amerikaanse zwarte bes. De plant lijkt net een kleine Liquidamberboom, met bladeren die van dieprood bovenaan in de toppen naar geelgroen onderaan in het struikje schakeren.
Ook in het voorjaar is de plant een lust voor het oog, overladen met gele geurende stervormige bloemetjes.

Maar de optimist in mij ziet niet alleen het verval. Die ziet namelijk ook erg veel embryonale vijgenvruchten, net kleine erwtjes, maar volgend jaar sappige viijgen.

en ook bloemknoppen op onder meer de appelaars (en de kerselaars, pruimelaars, perzikken)... Als het van de fruitbomen afhangt, zal de wereld dus niet vergaan... Volgend jaar is er opnieuw fruit

Aardbeien

Eigenlijk best wel mooi, zo'n aardbei. Zelfs als ze nog groen is...

Aardbei 'Evie2'

Enkele weken geleden toonde ik al eens een foto van de aangekochte aardbeiplanten.

Ondertussen zijn de planten al flink gegroeid, ik hoop ze einde deze maand in speciaal daar voor bestelde bakken aan te planten.

Ik ga dit jaar nog heel wat aardbeien kunnen oogsten van deze planten, dat geeft me misschien ook al de kans om een eerste selectie te maken uit de aangekochte rassen.

Enkele maanden geleden schreef ik hier ook iets over mijn wilde bosaardbei, en vooral over de gecultiveerde bosaardbei die geen vruchten gaf. Dat was dus totale onzin, die gecultiveerde variëteit levert niet alleen meer fruit, maar ook grotere bessen. En qua smaak goede vergelijkbaar.

Deze gecultiveerde planten breiden zich  nu ook gestaag uit via zeer korte uitlopers, en zijn dus ook als bodembedekker bruikbaar. Ik heb gisteren dan ook een vijftigtal uitlopers opgepot, in de hoop nog dit jaar onder alle fruitbomen gecultiveerde bosaardbeien aan te planten.

Bijna ...

Vorige week heb ik al gemeld dat de eerste mei-en junibessen rijp waren. Terwijl de meibes (Lonicera edulis, blauwe honingbes) best lekker is, is de junibes (Lonicera caerulea) erg zuur (zoals een kriek).

De eerste bosaardbeitjes zijn rijp. Veel stelt zo'n vruchtje niet voor, maar 't is wel lekker.

Daarom heb ik deze week dan ook échte aardbeiplanten besteld. In totaal 54 plantjes van 9 verschillende rassen, geen flauw idee of dat 'voldoende' zal zijn. Ik ben niet van plan al die rassen te behouden, alleen de lekkerste en gezondst groeiende zullen op termijn een plaats in mijn tuin verdienen.Vanaf volgende week krijgen ze allemaal een kans om zichzelf te bewijzen.

Gisteren de eerste kruisbes van het seizoen gegeten. Ik ben absoluut fan van deze knapperige zure bessen, maar ook de mini-Masjes zijn er dol op.

Kruisbes 'Risulfa'

Om het helemaal compleet te maken zowaar ook de eerste (herfst)framboos gegeten, 'Joan J'.

Framboos 'Joan J'

'Joan J' is één van de lekkerste rassen (van de acht)in mijn tuin. Deze vroege herfstframboos heeft bessen die ongeveer 30% groter zijn dan 'Autumn Bliss', ze zijn ook wat donkerder gekleurd. Het grote nadeel van 'Joan J' is dat de bessen erg snel overrijp worden aan de plant (je moet de plant dus quasi dagelijks plukken, maar dat vormt hier geen probleem).

Volgende week zijn ook de eerste aalbessen (rood/roze) en zwarte bessen rijp. Nu hangen ze nog, iets te flets gekleurd, aan de takken. De' witte aalbessen laten nog wat langer op zich wachten.

Zwarte bes 'Titania' met zeer grote bessen

Roze aalbes 'Gloire des Sablons'

Aalbes 'Rotet'

Witte aalbes 'Blanka'- nog lang niet rijp

Verder zijn de meeste braambessen en braambozen vruchten aan 't vormen. Deze Taybes zal einde deze maand eetbaar zijn

In heel de lijst van plantgoed dat nu vruchten draagt is er ééntje die me nog nieuwsgierig maakt. De zwarte framboos. Groeit als een braambes, bloeit als een framboos, ook de vruchten zien er eerder uit als een framboos maar zouden dieppaars tot zwart zijn bij volledige rijping. Dit was de enige plant die vorig jaar geen vruchten heeft gedragen (en dit jaar zijn schade inhaalt).

Poel et cetera

Sinds enkele maanden sukkel ik met een ontsteking in mijn rechterschouder. Ik kan geen hoek maken van 45° met mijn rechterarm zonder een flinke pijnsscheut. Zwemmen is ondertussen al 6 maand geleden, met de auto rijden is af en toe ook een marteling. Ook na een cortisone-infiltratie twee maand geleden. De diagnose enkele maanden geleden (na een echografie) was waarschijnlijk fout. Daarom had de specialist nu een MRI-scan voorgesteld, het enige alternatief voor een kijkoperatie.
Dit was mijn eerste onderzoek van dit type en ik hoop echt dat het ineens het laatste is. Ontdaan van alle overbodige kledij  - alleen onderbroek, T-shirt en sokken (die laatste om de verpleegsters niet onmiddellijk in katzwijm te doen vallen bij het aanschouwen van mijn lichaam) mocht ik op een bed plaatsnemen. Ik kreeg een hoofdtelefoon opgezet (gehoorbescherming). Van zodra ik correct plaats had genomen op dat bed, werd ik in de machine gevoerd, en voel me als een sardine in blik. Claustrofobie is een groot woord, maar ik voel me op zijn minst  niet op mijn gemak in zo'n kleine ruimte. Op de vraag hoe lang de scan zal duren krijg ik het antwoord "15 minuten". Ik voel mijn hart in overdrive bonken..

Er wordt me vriendelijk gevraagd niet te bewegen. Oei. Ik ben een beetje een ADHD-er avant-la-lettre. Stilzitten is voor mij een straf. Ook 's nachts transformeer ik in een soort woelmuis... Mijn eerste reactie is dan ook "15 minuten, hoe overbrug ik dat". Ik sluit mijn ogen en begin te tellen maar bedenk me dat tot 900 tellen wel erg lang gaat duren.
Ik begin - heel rustig - met mijn  tenen te bewegen - die zittten zowiezo niet in de machine. En ik wandel door mijn virtuele tuin. Ik ben een dromer. Ik zie niet zozeer de situatie zoals ze is, maar meer de situatie zoals ze gaat worden. En dus heb ik vanmiddag, zo rond een uur of 13h00, beslist dat er och een vijver in de tuin past. En ook waar ik de bestelde aardbeien ga planten.

Over aardbeien gesproken...

De gecultiveerde bosaardbeien zijn nu wel in gang geschoten, en dragen rijkelijk bloemen. Ik was dus iets te snel met mijn conclusies. Te meer omdat de meeste gecultiveerde bosaardbeien ook nog eens doordragen.

De Meibes/Junibes vallen tegen. Misschien pluk ik de vruchten te onrijp, ze smaken in ieder geval als een héél zure kriek, en helemaal niet als een blauwe bes. Afwachten.


De meeste blauwbessen doen het goed. Ik denk dit jaar al enkele kg te kunnen oogsten.

De druivelaars mogen dit jaar nog geen vruchten dragen (eerst dikte kweken), op twee planten na. Eén daarvan is Kodrianka, de plant is voldoende groot om al een trosje te dragen, of zeg misschien toch maar beter 'tros'.

Dit is trouwens een echte aanrader, stond ook in mijn vorige tuin. Ziekteresistent, en grote, lekkere blauwe bessen volgens de beschrijving. Dat heb ik twee jaar gelden al kunnen vaststellen.
Foto van een tros in de vorige tuin

Trossen tot 1,5 kg... daar twijfelde ik toch aan. Maar dat lijkt dus wél te kloppen.

Nog beter... de Pastinaakzaden zijn vrij goed gekiemd. De jonge zaailingen steken fier hun hoofd boven de grond... Eten zal ik ze wel niet, want mijnheer en mevrouw woelmuis zijn nog steeds op bezoek. Eén van de beuken in een haagje is afgestorven, volledig doorgeknaagd. Ik ga de bestrijding nu toch wat opdrijven. En waarschijnlijk ook een Topcat kopen (woelmuizenval van Oostenrijkse makelij).. Want chemische middelen, daar doen we niet aan mee. En aangezien ik vanmorgen een pakketje van Velt binnen heb gekregen, met mijn zonder is gezonder bordje, zullen de buren dat ook weten na dit week-end.

Fruit op komst

De bosaardbei uit mijn vorige tuin is natuurlijk mee verhuisd. De plant maakt enorm veel uitlopers en is volgens mij zowat de ideale bodembedekker : frisgroen blad (zelfs in de winter), heel mooie witte bloemen en daarna nog heerlijk fruit. Ze dienen als bodembedekking onder mijn fruithagen (dat is ongeveer 20m²)

Ik had gelezen dat er cultivars van de bosaardbei bestonden die iets minder uitlopers vormden maar veel meer vruchten gaven. Ik heb in de plaatselijke Aveve enkele gecultiveerde bosaardbeien aangekocht, om het wilde plantje een beetje bij te staan in het bodembedekken. Na 6 weken planten stel ik vast dat deze planten inderdaad veel minder uitlopers maken. Tot nu toe zelfs helemaal geen. Maar ook nog steeds geen enkele bloem. Wel veel blad...

Dan lijkt mijn wilde variëteit toch gewoon een stuk beter : dit kleine plantje is één van de wilde plantjes die ik een maand geleden heb geplant, het heeft ondertussen al vier nieuwe plantjes gemaakt op drie uitlopers en vindt de tijd om ook nog te bloeien...

Heel binnenkort kan ik mei-en junibessen eten.

Aangezien de de planten jong zijn, is de opbrengst nog heel beperkt. Ik vind de planten ook vanuit esthetisch standpunt meer dan verantwoord : mooie  blad en heel leuke bloemen in het voorjaar (je moet ze wel zoeken).

Enkele stekelbesrassen zetten ook een spurt in om alsnog als eerste vers fruit te leveren dit jaar. Vooral deze Invicta is bijna klaar.

Verder zijn de herfstframbozen al uitgebloeid, zodat ik over enkele weken ook frambozen kan gaan oogsten. De meeste zomerframbozen moeten nog beginnen bloeien.

Ik laat wel slechts een beperkt aantal stokken herfstframboos remonteren, om de herfstoogst niet teveel te beïnvloeden. Maar die eerste, verse framboos van het jaar wil ik zo vroeg mogelijk eten. Mijn kinderen ook trouwens...

Het koude en vochtige voorjaar heeft duidelijk invloed op de vruchtzetting van een aantal planten. Zo zie je duidelijk aan deze aalbes 'Rovada' dat de bevruchting alles behalve idaal was. Weinig mooie gevulde trossen, dat vormde vorig jaar geen probleem...

Het snoeien in snoer van de aalbessen werpt wel zijn vruchten af ... Deze aalbes 'Rotet', die net iets later bloemde, heeft ook beter gevulde trossen

Vijgen ga ik dan toch niet eten dit voorjaar. De koude van de voorbije weken heeft alle embryonale vruchten doen afvallen. Dan maar hopen op een warme zomer en goede herfstoogst.

Flashback

2006. Na drie jaren in Parijs te hebben gewerkt, werd ik overgeplaatst naar een Belgische site. Zo was ik 's avonds opnieuw thuis, en kon ik me bezig  houden met de tuin. Tuin is een groot woord, voor een ommuurde strook van 2,75 m breed op 25 m diep. Tot dan toe hadden we de tuinwerken beperkt tot het kappen van een reeks overjaarse coniferen en het aanleggen van echt gras in plaats van kunstgras.

Gezien de beperkte oppervlakte werd er beslist de gazonde uit de tuin te weren, en een zeer strakke tuin te ontwerpen, passend bij het mooie herenhuis. Enkele maanden later was de tuin een feit.

Ik ben nog altijd best trots op het ontwerp, het was volgens mij coherent. Let ook op het verzonken terras in het midden van de tuin dat dienst kon doen als voetenbad. Ja, er was veel verharding maar het totaal verharde oppervlak inclusief woning was kleiner dan de gemiddelde oprit. Rond het terras in het midden was een strakke haag voorzien om het tunneleffect helemaal te breken (maar dat zou nog wel even duren )

Op dat ogenblik was er geen haar op mijn hoofd dat er aan dacht om fruit in de tuin te kweken, wegens niet mooi. Eén druivelaar, vooraan aan het terras, meer niet, en dan nog vooral uit esthetische overwegingen. Maar die druivelaar was al een 'vooruitgang' ten opzichte van mijn eerste tuin. De grote, ouderlijke tuin vol fruitbomen en bessenstruiken was nog steeds ver weg.
In de strakke tuin groeide bosaardbei op de muren. Op één plaats in de tuin kwam het steeds weer opnieuw opzetten, en ik bedacht me dat dat plantje op die plaats geen kwaad kon, en besloot het daar te laten groeien als bodembedekker... nog lekker ook.
De beuken in de verhoogde bakken achter de zitmuurtjes bleken geen goed idee (te warm en te droog in een zuidelijk georiënteerde stadstuin). Ik besloot ze te vervangen door 4 verschillende perelaars.

Foto situatie 2010

Ondertussen nam ik geen genoegen met de totaal oneetbare druiven (Rembrandt). Ik had van deze sterk groeiende wijnstok op twee jaar tijd een prachtige leidruif gemaakt, maar de 20 liter druiven die we het jaar daarop oogstten eindigen allemaal in het compostvat ... Ik moest dus op zoek naar een andere druif. Ik kwam - via google - terecht op de site van de proeftuin. Verbaasd door de keuze in de catalogus, zocht ik extra  plaats: ieder stukje muur werd benut om  kiwibessen, druivelaars en braamstruiken te leiden. Achteraan, naast de composthoop werden enkele planten geruimd om plaats te maken voor frambozen. En ik vond zowaar ook plek om 7 kruisbessnoeren te planten en sleurde niet minder dan 5 vijgenbomen in pot in de tuin (om schaduw te geven op het warme zonneterras). Ik had ondertussen ook nog twee blauwbessen in pot aangekocht.
Met ook nog een hondertal hosta in potten was de strakke tuin een pak minder strak (de foto hierboven was getrokken met het oog op de verkoop van onze woning, de potten waren (bijna) allemaal strategisch verwijderd.

Uiteindelijk hebben we 8 jaar gewoond in een héél mooi huis, in een zeer leuke en aangename straat maar met een tuin die - voor twee mensen die opgegroeid zijn in een huis met zéér grote tuin - véél te klein was. Tegen 2010 beslisten we op zoek te gaan naar een huis met een grotere tuin. En die zou vol staan met fruit, maar toch minder vol dan de vorige. Met kastanjes, okkernoten, hazelnoten, kersen, krieken, pruimen, rode en zwarte bessen, frambozen, peren en appels maar vooral ...stekelbessen, net zoals de tuin van mijn ouders. En nog veel meer... Minder strak ook, natuurlijker.
De ontwikkeling van die tuin vertel ik op deze blog.