Fruitige herfstkleuren

Na enkele vrij koude heldere nachten beginnen de herfstkleuren langzaamaan af te zwakken. Maar toch zijn er nog heel wat leuke kleurenschakeringen in de tuin te vinden.

Zo beginnen de aardbeien mooi te verkleuren...

... terwijl de doordragende bosaardbei haar naam alle eer aan doet en nog blijft bloemen

Ook heel mooie verkleurend : zomerframboos Glen Doll

De herfstframbozen dragen nog vruchten, maar door het gebrek aan warmte of zonlicht zijn die veel minder smakelijk dan enkele weken geleden

Herfstframboos Pokusa blijft bovendien enthousiast verder bloemen...

Een vergelijkbaar contrast bij de blauwbessen. Op één na dragen ze allemaal nog enkele rode of gele bladeren...

... terwijl Sunshine Blue nog steeds helemaal groen is. Sunshine Blue is een kruising tussen Vaccinium corymbosum en een meer zuidelijke amerikaanse bosbes (Vaccinium virgatum?). Daardoor blijft de plant wintergroen, blijft hij wat kleiner en geeft hij bessen die superieur smaken, een smaak die veel meer doet denken aan onze bosbes. Plantje is hier goed winterhard (heeft de twee voorbije winters overleefd)

Maar het mooiste fruitstruikje in de tuin - qua herfstverkleuring dan toch - is Rubus odoratum,  de Amerikaanse zwarte bes. De plant lijkt net een kleine Liquidamberboom, met bladeren die van dieprood bovenaan in de toppen naar geelgroen onderaan in het struikje schakeren.
Ook in het voorjaar is de plant een lust voor het oog, overladen met gele geurende stervormige bloemetjes.

Maar de optimist in mij ziet niet alleen het verval. Die ziet namelijk ook erg veel embryonale vijgenvruchten, net kleine erwtjes, maar volgend jaar sappige viijgen.

en ook bloemknoppen op onder meer de appelaars (en de kerselaars, pruimelaars, perzikken)... Als het van de fruitbomen afhangt, zal de wereld dus niet vergaan... Volgend jaar is er opnieuw fruit

Exotisch fruit

Na meerdere zachte winters waren vele tuiniers stoutmoediger geworden in de beplanting van hun tuin. Vijgenbomen, olijfbomen, pseudo-winterharde bananen, granaatappelaars, exotische varens,... werden een deel van ons straatbeeld. Alsof velen onder ons het broeikast-effect enthousiast verwelkomen.

De twee laatste winters hebben velen met de neus op de feiten geduwd : het koninkrijk der Belgen is geen subtropisch vakantieoord, het kan hier nog steeds flink koud zijn in de winter. Terwijl de winter van 2010 het kaf van het koren leek te scheiden, werd ook het koren tijdens de stress-test van februari finaal en meedogenloos diepgevroren.

Ik heb zelf ook een aantal exotische fruitbomen aangekocht die deze winter overleefd hebben in de zonet afgebroken veranda. Zonet afgebroken wil dus ook zeggen, volgend jaar niet meer beschikbaar. Maar als alles verloopt zoals gepland, zijn de aangekochte exoten voldoende winterhard voor onze contreien. Als ze onvoldoende winterhard blijken te zijn, vriezen ze dood en vervang ik ze door andere planten.

Zo heb ik me 3 Paw-paws aangeschaft. Paw-Paws zijn alleen qua naam en voorkomen exotisch, want ze groeien vrij noordelijk in de Verenigde Staten en kunnen temperaturen tot -30°C verdragen. De planten lopen ook erg laat uit (begin mei), wat een bijkomende bescherming vormt. Ik heb de vruchten nog nooit gegeten maar lees hier en daar dat ze overheerlijk zijn: banaan-mango met een vleugje vanille, klinkt te goed om waar te zijn, niet? De vrucht wordt niet verkocht in de winkel vanwege de beperkte houdbaarheid.

Paw-Paw. 20 cm gegroeid dit jaar, en dus verdubbeld.

Ik hoop over een kleine 5 jaar zelf te kunnen oordelen. Aangezien jonge planten niet goed tegen UV-stralen kunnen, hou ik de planten nog wat uit de zon, in een pot. Dat beschermt ze ook tegen de woelmuizen. Het zijn niet de eenvoudigste planten, vrij duur in aanschaf voor (heel) weinig boom, blijkbaar zijn de planten moeilijk te enten en te verplanten. De planten zijn hier toch al behoorlijk gegroeid. Na enkele jaren zouden ze sneller beginnen groeien, en uiteindelijk  4 tot 5 m hoog moeten worden. We zullen wel zien, denk ik dan.

Perismoen (Diospyos virginana)

Ook heb ik me één persimoen (Diospyros virginana), één kakipruim (Diospyros lotus) en twee kaki's (Diospyros kaki 'Dunaj' en 'Tipo') aangeschaft. Ook deze planten overleven als volwassen planten temperaturen van < -20 °C. Om op veilig te spelen, ga ik ze pas volgend voorjaar pas uitplanten in de tuin. Ik heb tot nu toe weinig positieve commentaren gelezen over de smaak van de vruchten, maar dat zal de toekomst uitwijzen. In het ergste geval lusten de kippen ze wel. Of de compostwormen. En aangezien het fruit aan de boom blijft rijpen tot in het putje van de winter, hebben we alvast enkele coole kerstbomen in onzen hof (kale bomen vol met oranje vruchten!). Het blad van de boompjes is alvast zeer mooi, en de planten groeien erg enthousiast.

Kaki 'Tipo' (Dysoporys kaki)

Ziziphus jujuba

Drie jaar geleden heb ik een Ziziphus jujuba aangeschaft. Hij staat nog in pot maar ook hij zal zich volgend jaar moeten bewijzen in de tuin. Deze chinese dadel zou een vrucht geven die een beetje te vergelijken is met de dadel. Heeft nu al drie jaar gebloemd maar van vruchtzetting geen spoor. Duur plantje dat duidelijk - in het kader gebruik eens een eufemisme in je blog - niet de sterkste groeier is. Iedere winter denk ik dat hij kapotgevroren is, maar het plantje weet wel beter. Volgend jaar neem ik de proef op de som en plant ik hem uit in de tuin. Deze plant staat met stip op één in de lijst van miskopen vrees ik.

Ziziphus. Dan toch vruchten dit jaar?

Verder plan(t) ik nog twee Nashi-peren, een sappige Japanse peer in de vorm van een appel. Enfin, zo worden ze toch meestal omschreven en aanbevolen. Ze zouden ook in de winkelrekken liggen, maar ik heb ze nog nooit in de winkel zien liggen.

Een ietsje minder exotisch, eerder mediterraans, zijn de vijgenbomen. Zoals ik al heb verteld staan er drie vijgelaars in grote containers (en die groeien nu als een speer). Ik heb nog eens drie andere vijgenbomen die ik einde deze winter (na Pasen) in volle grond ga uitplanten. Waarom 6 vijgelaars? Omdat ik de vruchten lekker vind en de bomen zeer mooi.

Flink opgeschoten vijg-in-pot. Zo stonden ze er een maand geleden bij

Vijgen in potten

Indien je de juiste selectie plant, zijn vijgen redelijk winterhard. Zelfs wanneer het de stenen uit de grond vriest, zoals het voorbije jaar. Maar zelfs na vrij zachte winters vriezen de embryonale vruchten op de jonge scheuten in, waardoor je de eerste oogst mist. Je bekomt dan alleen vruchten gedurende de tweede oogst, dat zijn vruchten op jonge scheuten van het jaar zelf.
Ik heb zelf 6 vijgelaars in pot. Maar ze staan er redelijk triestig bij en groeien niet direct goed. De oorzaak is ten dele te zoeken in de koude en natte zomer, maar ik denk dat er meer aan de hand is. Ik probeer het credo 'niet teveel grond geven aan een vijg' toe te passen, en dus staan de planten in potten van 15 l. Ik vermoed dat dit véél te weinig is.

Daarom gooi ik het nu over een andere boeg, en ga ik het plantadvies van William Muzychko toe te passen voor mijn vijgenbomen. Bill kweekt vijgen in New Jersey (toch ook vrij noordelijk), zijn vijgen in potten staan er geweldig goed bij.

Ik heb het hele systeem wel iets vereenvoudigd: onderin de bodem leg ik een omgekeerde waterschotel waarin ik een paar kleine gaatjes heb gemaakt en ik heb er een darm voor de watertoevoer en een drainage pijp ingeplaatst.

Deze schaal leg ik omgekeerd op de bodem van de pot (vult ongeveer de volledige bodem), de drainage buis zit links (vrij slecht zichtbaar), ongeveer op gelijke hoogte met de bovenkant van de waterschaal.

Daarboven volgt een jute doek.

Daarna de kuip gevuld met potgrond (100l), die ik stevig heb aangerijkt met korrelkalk.
Door deze constructie kan ik de pot vullen met een bodem van +-5 cm water (meer loopt weg via drainage). Aan de buitenzijde van de bodem van de pot ligt permanent wat potgrond in dat water. Door de capillaire werking wordt het vocht naar boven gezogen.

De plant staat zelf 5 cm boven de rand van de kuip. Daarna wordt het geheel afgedekt met een stukje zwarte vijverfolie. (en mooi dichtgeknoopt) Water geven doe je via de grote buis.

De uitleg die Bill geeft voor deze manier van planten is een beetje vergezocht. Maar ik geloof wel dat je met deze opbouw de vochtigheid van de grond in de kuip goed kan beheersen én het watergeven kan beperken (minder verdamping).
Morgen of overmorgen nog twee andere vijgelaars verpotten! Ik hoop dat de boompjes dan even mooi uitgroeien.
De drie andere zullen volgend voorjaar in volle grond geplant worden in de tuin.

Eén probleempje: de pot is na watergeven wel loodzwaar en onhandelbaar. Het opbergen van de plant in de winter zal dus moeten gebeuren als de grond wat droger staat.